Logo bevrijdingskrant.nl
Foto: Shutterstock.com

Anecdote

Was de ’kattengeschiedenis’ symptomatisch voor de handelsgeest der joden, de volgende gebeurtenis laat zien hoe een deel van joodse leven zich op straat afspeelde. En de manier van optreden is typerend voor Mau Weijl, die geen blad voor de mond nam. Wijlen de heer H. Boers, die tegenover bakker Davina Klein tegenkwam, vlak voor hotel Muller. Mau schreeuwde altijd. Zo ook nu. “Rabbi, goe’n dag, ik moet oe wat vraong!” De rabbi bleef staan. “Hoo zit dat, rabbi, ik ma’j nich kosher-slacht’n. Dat hè’j mie verbod’n. Mer Hedeman in Aotmöske, hoo zit dat? Döf den dat wa? (Mag die dat wel?).” De rabbi zei zeer beleefd wat terug. Maar kennelijk was dat niet naar Mau Weijls zin, want hij schreeuwde over de hele markt: “Mooi volk is mie dat! Farizeeërs sind ’t ammoal en dat sind!”. Evenals Nathan Muller aan de Spoorstraat maakt hij van zijn hart geen moordkuil!

Ook zij verdwenen
Elie Maurits, geboren op 15 juni 1917, was bij de groep die zich in 1941 moest melden. Het waren bijna allen jonge vrijgezellen. En ook Elie dacht in zijn onschuld dat hij in Duitsland of Polen werken moest voor de Wehrmacht en voor de Endsieg. Ook hij stierf in de steengroeven van Mauthausen in 1941. De heer Franchimon van Molkenboers kantoor en vele anderen riepen Leo (geboren 1902 en in 1940 gehuwd) nog toe: “Maak toch dat je weg komt. Nu kan het nog. Duik onder!” Ook hij wilde of durfde dat niet. Hij meldde zich met zijn vrouw Greetje. Ze zijn weergekeerd. Louis werd als laatst gehaald. Ook hij dook onder. Was het angst? Fatalisme? Dacht hij dat het zo’n vaart niet zou lopen?

Wie zal het zeggen? Nog steeds is de herinnering aan hen in Oldenzaal levendig. En bij tijd en wijle kun je oudere Oldenzalers – bij wijze van grap-horen zeggen: “Wee’j wel òk doad is?” Als de aangesprokene dan zijn schouders ophaalt, komt het antwoord: “Mau Weijl”.

Dat is net als een wrang grapje bedoeld. Cynisme is de Oldenzalers vreemd. Maar het tekent de bekendheid der joden in de Oldenzaalse gemeenschap.

Want Mau Weijl wàs een opvallende verschijning. En nu, na zo’n vijftig jaren, wordt er nog over hem gesproken. En de vele verhalen over zijn zoons tonen duidelijk aan dat men er goed mee om kon gaan.

Meer berichten